RAZZIA IN UTOPIA, Luk Lambrecht, 2001

RAZZIA IN UTOPIA,  Luk Lambrecht, 2001

Het Nicc in Antwerpen start met een nieuw initiatief FreeSpace en biedt vanuit het kunstenaarssyndicaat een platform "voor zowel debuterende als enigszins ondergewaardeerde kunstenaars". Het is alleszins een lovenswaardig initiatief en betekent meteen ook een sneer naar de geïnstitutionaliseerde kunstwereld die te weinig oog heeft voor werk van jonge, goede kunstenaars. Natuurlijk is dit soort tentoonstellingen als beleidsintentie een riskant initiatief omdat het Nicc daarmee niet meteen een surplus aanzwengelt als tentoonstellingsmodel maar in feite meedraait in de dolle mallemolen van de kunstmarkt die de economische wetten naholt van de drang naar het 'nieuwe' op basis van vraag en aanbod. De eerste kunstenaar die dit jaar een kans krijgt in de white cube van het Nicc is Koen De Decker (1976). Koen De Decker verzamelt als het ware zijn oeuvre bij elkaar. Alles wat hij maakt, tekent en/of bedenkt, tuimelt in zijn inmiddels al zwaar aangedikt archief dat als bruik- en inzetbaar materiaal functioneert en meteen de identiteit prijs geeft van de kunstenaar. In het Nicc concipieerde hij een eenvoudige, spaarzame installatie met vier componenten: drie video's en een serene maar symbolische lichtinstallatie. Zijn video's, gelardeerd met muziek van onder andere Sonic Youth blijven een ketting van bezwerende beelden die an sich op een amateuristische manier zijn gemaakt/gedraaid. Koen De Decker maakt video's als zelfportretten die hij via eenvoudige manipulatie van lichtbronnen een wazige, surreële drive verleent. In zijn recentste video zie je een onscherp portret de revue passeren waarbij het gezicht permanent verandert en volgens de kunstenaar hem soms doet denken aan de groteske figuren op de schilderijen van Jeroen Bosch. De Decker: "Ik wil mijn video's wel altijd doen eindigen op een ontnuchterende manier of beter gezegd, het einde van de video maakt de toeschouwer altijd bewust van de werkelijkheid achter het bedrog dat elk kunstwerk toch wel is". In de recentste video wordt het surreële beeld plots heel gewoon wanneer de telefoon rinkelt en Koen De Decker in een fractie van een moment de fictie drooglegt. Of in die andere, al eerder in Netwerk in Aalst getoonde video Allo, waarin de maffe Matthew Barney-sfeer plots omslaat in een anticlimax op het moment dat de kunstenaar het masker afgooit. Het masker blijft een thema, verbonden aan de problematiek van het gezicht en de identiteit. Ook in de derde video Actions of an eye is dat het geval. In die straffe video filmt Koen De Decker zijn eigen oog en de blauw-nachtelijke weerspiegeling ervan. Het beeld lijkt heel complex maar is gewoon het resultaat van een gewone actie met een home-camera... De surreële sfeer in deze video's is heel bijzonder en is best vergelijkbaar met de sfeer in de betere video's van Wim Catrysse. De drie video's worden in de Nicc-ruimte afgespeeld op weinig spectaculaire kleine monitoren en in ritme gehouden door een lijnenspel met fijn licht afkomstig uit een in acht gedeelde houten kubus die schuin en vrij in de ruimte hangt. Op die manier verbrokkelen de videobeelden in deze ruimte in een nauwelijks zichtbaar, raadselachtig raster van licht. Over de titel van zijn tentoonstelling Razzia in Utopia wil Koen De Decker nog kwijt "dat net wanneer je het maagdelijke utopia betreedt het al begint te verbrokkelen in al zijn dimensies en dat je in de positie van kunstenaar dan nog gauw wat notities probeert te maken". Het is en blijft een bevreemdende ervaring in de Free Space van Koen De Decker. De bezwerende beelden met bijpassende geluiden, het in een fractie van tijd ontrukken van die fictie en de alchemistische sfeer opgeroepen door het lichtraster zorgen ervoor dat je hier niet onberoerd buiten geraakt. Razzia in Utopia van Koen De Decker loopt nog tot 24 februari (van dinsdag tot zondag van 14 tot 18 uur) in het Nicc, Pourbusstraat 5 in Antwerpen. Inlichtingen: 03/216.07.71. Nicc in Antwerpen start met nieuw initiatief: FreeSpace Het is en blijft een bevreemdende ervaring in de Free Space van Koen De Decker. (Foto RV)